Ve belki bu, düşündüğümüz kadar kötü değildir.
Benjamin Trinidad Segura
6 dk okuma
İlerleme konusunda tuhaf bir fikrimiz var.
İleriye doğru gitmeli. Olabildiğince kesintisiz. En iyisi, dünden daha hızlı.
Daha çok kazanmak. Daha fazlasını başarmak. Daha fazlasına sahip olmak. Daha fazlasını yaşamak. Kendini daha ileri taşımak.
Mümkünse, lütfen hepsini aynı anda.
Bugün bir yıl öncesine kıyasla daha az şeye sahip olan biri, sanki bir şeyi yanlış yapmış gibi görünür.
İşini kaybeden biri geride kalmıştır.
Bir fikirle başarısız olan biri zamanını boşa harcamıştır.
Bir ilişkiyi bitiren biri bir şey kaybetmiştir.
Ve yeniden başlamak zorunda kalan biri, birden kendini yine başlangıç noktasında bulur.
Peki, bu gerçekten doğru mu?
Hayatımıza sık sık, yalnızca tek bir doğru yönün olduğu bir güzergâh gibi bakıyoruz: ileri.
Bir adım ileri iyidir. İki adım daha iyidir. Yerinde saymak kötüdür. Peki ya geriye adımlar? Mümkünse hiç olmamalılar.
Oysa hayatımız hiç de böyle işlemiyor.
Değişiyoruz. Koşullarımız değişiyor. İnsanlar gelir ve gider. Kararların yanlış olduğu sonradan ortaya çıkıyor. Dün işe yarayan şeyler yarın artık işe yaramayabilir.
Ve bazen her şeyi doğru yapmış olsak bile bir şeyleri kaybediyoruz.
Yine de aksilikleri sık sık kişisel yenilgiler olarak görüyoruz.
Sanki hayatımız, başlangıçta hayal ettiğimiz yönde ilerlemeyi bıraktığında başarısız olmuşuz gibi.
Belki de her geriye gidiş, yanlış yönde ilerlediğimizin işareti değildir.
Belki bazen bize yalnızca ilerleme anlayışımızın fazla basit olduğunu gösterir.
Beş yıl boyunca bir iş kurmaya çalışan birini düşün.
Zamanını, parasını, enerjisini ve belki de umutlarının büyük bir bölümünü yatırıyor.
Ve bir noktada işler artık yolunda gitmiyor.
İşletme kapanmak zorunda kalıyor.
Dışarıdan bakıldığında şöyle denebilir: Beş yıl boşa gitti. Her şey boşunaydı. Baştan başlamak.
Ama bu kişi gerçekten beş yıl öncekiyle aynı mı?
Karar vermeyi öğrenmedi mi? Sorumluluk almayı? Belirsizlikle başa çıkmayı? İnsanları anlamayı? Sorun çözmeyi?
Belki işini kaybetti.
Peki bu, o beş yıl boyunca öğrendiği her şeyi de kaybettiği anlamına mı geliyor?
Aynı şey ilişkiler, kariyer değişiklikleri, kişisel krizler ve bugün olsa farklı vereceğimiz kararlar için de geçerli.
Elbette, yerine koyamayacağımız şeyleri kaybedebiliriz.
Ve elbette yeni bilgiler edinmek, kaybın acısını kendiliğinden azaltmaz.
Ama belki de bir aksilikten sonra, artık aynı kişi olmadan, eskisine benzer bir noktada duruyoruz.
Yeniden aynı noktada olman, yeniden aynı kişi olduğun anlamına gelmez.
İlerlememizin büyük bir kısmı başkaları tarafından görülemez.
Sınırlar koymayı öğrendiğini kimse ilk bakışta göremez.
Çatışmalarla artık farklı biçimde başa çıktığını.
Her şeyi bilmek zorundaymış gibi davranmak yerine soru sormaya cesaret ettiğini.
Sana iyi gelmeyen bir şeyi artık daha çabuk fark ettiğini.
Bir durumu bugün daha iyi anladığını, hâlâ değiştiremiyor olsan bile.
Bu tür gelişmeleri özgeçmişimize öylece yazamayız.
Banka hesap dökümümüzde görünmezler.
Bize kendiliğinden daha fazla takdir, daha iyi bir iş ya da toplumsal statü kazandırmazlar.
Yine de hayatımızı değiştirebilirler.
Belki de, büyük takdir gördüğümüz bazı sonuçlardan bile daha kalıcı biçimde.
Bizi ileriye taşıyan her şey, bizi gözle görülür biçimde ileri götürmez.
Bu, dışarıdan görülen sonuçların önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Para imkân ve güvenlik sağlar. Bir iş istikrar sunabilir. İlişkiler destek olabilir. Başarı kapılar açabilir.
Bunlardan birini kaybeden biri, koşullara bağlı olarak çok şey kaybedebilir.
Ama banka bakiyemiz, mesleki unvanımız ya da ilişki durumumuz bütün hikâyemizi anlatmaz.
Ve belki de anlatabiliyormuş gibi davranmayı bırakmalıyız.
Bazen daha sonra özellikle ileri gidebilmemiz için önce geriye çekilmemiz gerektiği düşüncesi var.
Bir lastik bant gibi.
Güzel bir benzetme.
Belki de zor zamanlarda bize umut verebilecek bir benzetme.
Ama bence bu konuda dikkatli olmalıyız.
Çünkü biz lastik bant değiliz.
Geriye itilen herkes ardından ileriye fırlamaz.
Her kriz bizi güçlendirmez.
Her başarısızlık yeni bir kapı açmaz.
Ve her kaybın, bir gün anlayacağımız daha derin bir anlamı yoktur.
Bazı şeyler sadece korkunçtur.
Bazı kararlar yanlıştı.
Bazı deneyimleri hiç yaşamamış olmayı tercih ederdik.
Ve bazı aksilikler, ömür boyu bizimle kalan izler bırakır.
Hayatımızda yer bulabilmesi için her acı verici deneyimi bir başarı hikâyesine dönüştürmek zorunda değiliz.
Belki bazen sadece üzgün olmamıza izin vardır.
Hayal kırıklığına uğramış. Öfkeli. Bitkin.
Belki bir şeyden pişman olabiliriz; bunu hemen bir derse dönüştürmemiz gerekmez.
Ve belki bir şeylerin farklı gelişmesini dilememize de izin vardır; bu, bugünkü hayatımıza nankörlük ettiğimiz anlamına gelmeden.
Bence bazen her şeyden bir şey çıkarmak zorundaymışız gibi kendimize korkunç bir baskı yapıyoruz.
Her fırsattan bir başarı.
Her yenilgiden bir çıkarım.
Her sorundan bir çözüm.
Her zor yaşam döneminden, sonunda nasıl da kazandığımızı anlatan bir hikâye.
Ama belki de her zaman kazanmak zorunda değiliz.
Belki de her zaman gelişmek zorunda değiliz.
Belki bazen zor bir dönemi, bizi yıkmasına izin vermeden atlatmak yeterlidir.
Ya da yardım kabul etmek.
Ya da bir hatayı kabul etmek.
Ya da eskiden uğruna her şeyimizi verebileceğimiz bir şeyi artık istemediğimizi fark etmek.
Belki ilerleme bazen bilinçli olarak bir adım geri atmak anlamına bile gelir.
Vazgeçtiğimiz için değil.
Aksine, uzun zamandır yürüdüğümüz yönün aslında bize ait olmadığını fark ettiğimiz için.
Ve belki de en zor farkındalıklardan biri şudur:
Bir şey için zaten bu kadar emek vermiş olsak bile onu bırakmamıza izin vardır.
Belki beş yıl önce, hayatının bugün farklı görüneceğini düşünüyordun.
Belki hedeflerine ulaşamadın.
Belki de sonsuza dek kalacağına inandığın şeyleri kaybettin.
Belki bugün pişman olduğun kararlar aldın.
Ya da belki şu anda bundan sonra ne yapacağını hiç bilmiyorsun.
Bütün bunların bir gün daha iyi bir şey olsun diye gerekli olduğunu söylemek istemiyorum.
Bunu bilmiyorum.
Ve sanırım kimse bunun sözünü veremez.
Ama bazen şimdiye kadarki yolumuzu haksızca yargıladığımızı düşünüyorum.
İşe yaramayan şeylere bakıp bu sırada neleri anladığımızı gözden kaçırıyoruz.
Bugünümüzü, bir zamanlar hayal ettiğimiz gelecekle karşılaştırıyoruz.
Ve aradaki farkı kişisel başarısızlık olarak yorumluyoruz.
Oysa her şey farklı gelişseydi bugün nasıl biri olacağımızı bilemeyiz.
Belki daha fazlasını başarırdık.
Belki daha az şey kaybederdik.
Belki daha mutlu olurduk.
Ama belki de olmazdık.
Bilmiyoruz.
Ve belki bunu bilmemiz de gerekmiyor.
Çünkü hayatımız, geçmişteki bütün kararların doğru olduğunu bir gün kanıtlamamız gereken bir sınav değil.
Hayat, yaşarken şekillendirdiğimiz bir şey.
Ve bazen bunun bir parçası, şimdiye kadarki yolumuza onu olduğundan güzel göstermeden yeniden bakmaktır.
Belki de şu anda geriye gidiyorsun.
Belki de durakladın.
Belki bu dönemi çoktan geride bıraktığını sanırken bir şeye yeniden başlamak zorunda kalıyorsun.
Bu, kendiliğinden iyi bir şey değil.
Ama gelişiminin sonu olduğu da kendiliğinden söylenemez.
Şu anda bulunduğun yerden hayal kırıklığına uğrayabilir, yine de ne kadar yol katettiğini kabul edebilirsin.
Geçmişini bütünüyle değersiz görmeden, bugününün farklı olmasını dileyebilirsin.
Öncesinde yaşanan her şey boşunaymış gibi davranmadan yeniden başlayabilirsin.
Belki bazı deneyimler ancak daha sonra işe yarar.
Belki bazılarıysa sadece acı vermeye devam eder.
Ve belki bugün geriye gidiş gibi görünen şey, bir gün yeni bir yola dönüşür.
Bunun garantisi yok.
Ama bu bir ihtimal.
Belki her zaman dünden daha ileri gitmemiz gerekmiyordur. Belki bazen bugün, dün henüz anlamadığımız bir şeyi anlamamız yeterlidir.
Ve yarın yeniden bir adım ileri atmak istersek, bunu yapabiliriz.
Kendi hızımızda.
Her aksiliğin değdiğini kanıtlamak zorunda olduğumuz için değil.
Aksine, yolumuz henüz bitmediği için.
Tartışma
Fikir ayrılığına yer var. Saygısızlığa yok.
Düşünülmüş bir yanıtla tartışmayı başlat.