Ve belki de bu, sandığımız kadar kötü değildir.
Benjamin Trinidad Segura
4 dk okuma
Belki de kötü bir insan değilsin. Belki de birinin hoşuna gitmeyen tek şey, senden beklediği kişi olmaktan çıkmış olman.
Bazı insanların hikâyesinde her zaman kötü kişi sen olacaksın.
Mutlaka kötü bir şey yaptığın için değil.
Onların hoşuna gitmeyen bir karar verdiğin için.
Hayır dediğin için.
Değiştiğin için.
Onların senden yapmanı beklediği bir şeyi yapmayı bıraktığın için.
Ya da ilk kez kendin için bir şey yaptığın için.
Ve belki de kabul etmemiz gereken en zor şeylerden biri şu:
İyi bir insan olmak, herkesin bizi iyi biri olarak göreceği anlamına gelmez.
Hepimizin iyi bir insanı neyin oluşturduğuna dair fikirleri var.
Yardımseverlik. Dürüstlük. Sadakat. Düşüncelilik. Anlayış.
Peki bu özellikler birbiriyle çatıştığında ne olur?
Dürüst olmak istersin ama dürüstlüğün birini incitir.
Yardımsever olmak istersin ama artık kendinde güç bulamazsın.
Sadık olmak istersin ama bir ilişkinin sana iyi gelmediğini fark edersin.
Başkalarını düşünmek istersin ama bu sırada kendi ihtiyaçların karşılanmaz.
Peki doğru karar hangisi?
Daha da ilginci:
Aslında kimin iyi insan anlayışına uygun olmaya çalışıyoruz?
Kendi anlayışımıza mı?
Yoksa çevremizdeki insanlarınkine mi?
Her zaman evet diyen biri, çok sık evet dediği için nadiren eleştirilir.
En azından bundan çıkar sağlayanlar tarafından değil.
Her zaman ulaşılabilir olan biri, başkalarına fazla zaman ayırdığı için nadiren eleştirilir.
En azından o zamanı talep edenler tarafından değil.
Kendi ihtiyaçlarını düzenli olarak ikinci plana atan biri de belki özellikle özverili biri olarak görülür.
Peki bu değiştiğinde ne olur?
Bir evet aniden hayıra dönüştüğünde?
Biri artık her an ulaşılabilir olmadığında?
Bir insan, kendi isteklerinin de başkalarınınkiler kadar ilgi görmeyi hak ettiğine karar verdiğinde?
Belki ona bencil denir.
Belki nankör.
Hatta kötü yönde değiştiği bile söylenebilir.
Oysa belki de yalnızca tek bir şey değişmiştir:
Artık aynı beklentileri karşılamıyordur.
Belki de bazı insanlar için yalnızca beklentilerini karşıladığın sürece iyi bir insandın.
Elbette bu, her eleştirinin haksız olduğu anlamına gelmez.
Ama şu soruyu gündeme getiriyor:
Bu kişinin daha önce gördüğü takdir gerçekten karakterine mi bağlıydı?
Yoksa başkalarına karşı davranışına mı?
Burada önemli bir ayrım yapmak istiyorum.
Çünkü “Başkalarının hikâyesinde kötü kişi ol” sözü, yanlış anlaşıldığında tehlikeli de olabilir.
Her sınır makul değildir.
Kendimiz için verdiğimiz her karar otomatik olarak doğru değildir.
Ve bizi eleştiren herkes bunu, gelişimimizi kabullenemediği için yapmaz.
Bazen gerçekten adaletsiz davranırız.
Bazen önleyebileceğimiz hâlde insanları incitiriz.
Bazen aslında sorumluluktan kaçınırken davranışımıza kendimizi koruma adını veririz.
Kendimizi savunmak, kendi davranışlarımızı sorgulama sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Ama tersi de aynı ölçüde geçerli:
Birinin kararımız yüzünden incinmiş hissetmesi, bu kararın yanlış olduğu anlamına otomatik olarak gelmez.
Her iki şey de aynı anda doğru olabilir.
Biri hayal kırıklığına uğrayabilir.
Ve yine de yerinde bir karar vermiş olabiliriz.
Belki de daha büyük bir toplumsal sorun burada yatıyor.
İnsanları çoğu zaman onlar hakkında duyduklarımıza göre yargılarız.
Ya da onlarla bizzat yaşadıklarımıza göre.
Eski bir arkadaş, kendisini yarı yolda bırakan birinden söz eder.
Eski bir partner, birdenbire soğuklaşan birinden söz eder.
Bir aile üyesi, artık neredeyse hiç arayıp sormayan nankör birinden söz eder.
Ve bu insanların anlattıkları her şey doğru olabilir.
En azından onların bakış açısından.
Peki ya diğer kişi hakkında ne biliyoruz?
Belki de arkadaş, tek taraflı bir dostluğu sürdürmek için yıllarca çabalamıştır.
Belki de sözde soğukluk, sonuçsuz kalan sayısız konuşmanın sonucuydu.
Belki de aile üyesi, yakınlığın her beklentiyi karşılamak zorunda olmak anlamına gelmediğini bir noktada fark etmiştir.
Ya da belki suçlanan kişi gerçekten yanlış davranan taraftır.
Bilmiyoruz.
Ve işte tam da bunu şaşırtıcı derecede sık unutuyoruz: Bilmediğimizi.
Bir hikâye duyar ve bundan bir yargıya varırız.
Oysa bazen hikâyenin yarısını bile bilmiyoruz.
Bir insanın hikâyesini bilmen, başka biri hakkındaki gerçeği bildiğin anlamına gelmez.
Kararlarımızı anlamayan insanlar olacak.
Hayal kırıklığına uğrayan insanlar.
Bizi bencil bulan insanlar.
Bizim başka bir hâlimizi isteyen insanlar.
Bu ne kadar rahatsız edici olsa da:
Belki de bu beklentilerin hepsini karşılayamayacağımızı kabul etmemiz gerekiyor.
Başkalarını umursamadığımız için değil.
Kendimiz de ihtiyaçları, inançları ve sınırları önem taşıyan bir insan olduğumuz için.
Anlayışla davranmaya çalışabiliriz.
Kararlarımızı açıklayabiliriz.
Eleştirileri ciddiye alabilir ve sorumluluk üstlenebiliriz.
Ama başkalarının kararlarımızı doğru bulacağını garanti edemeyiz.
Ve belki de bunu yapmak zorunda bile değiliz.
Videodaki özgün sözü seviyorum.
Ama ben bunu biraz farklı ifade ederdim.
Kötü kişi olmaya hazır olman gerekmiyor. Herkesin seni iyi kişi olarak görmemesine hazır olman gerekiyor.
Arada fark var.
Çünkü amaç, hayatı umursamazca yaşamak olmamalı.
Eleştirileri de peşinen kıskançlık, haset ya da anlayışsızlık diye geçiştirmemeliyiz.
Belki de mesele, kendi vicdanımız karşısında sorumluluğunu üstlenebileceğimiz kararlar vermektir.
Başkaları onları anlamasa bile.
Yanılıyor olabileceğimiz ihtimaline açık kalmak.
Aynı zamanda, herkesi niyetlerimizin doğruluğuna ikna edemeyeceğimizi kabul etmek.
Belki de yetişkin olmanın bir kısmı, artık her hikâyede kahraman olmak zorunda olmamaktır.
Yalnızca bir insan olmaktır.
Kendi ihtiyaçları olan.
Hataları olan.
Sınırları olan.
Ve öğrenmeye devam etmeye istekli olan.
Çünkü sonunda belki de kendimize, herkesin bizi iyi biri olarak görüp görmediğini daha az sormalıyız.
Bunun yerine şunu sormalıyız:
Başkaları kararlarımı farklı değerlendirse bile, bu kararların sorumluluğunu kendi vicdanım karşısında üstlenebilir miyim?
Tartışma
Fikir ayrılığına yer var. Saygısızlığa yok.
Düşünülmüş bir yanıtla tartışmayı başlat.